تبليغاتX
تنبورستان
 
به ياد استاد بهاري

استاد بهاري فرزند دهه طلايي 1280 است که روز بيستم خردادماه 1374 روي در نقاب خاک کشيد.


 در آستانه نوروز سال 1375 خورشيدي، زنده ياد ناصر فرهنگ فر، غزلي را سرود که مطلع آن بيانگر احساس تالم شديد و آينه تمام نماي غبن و حسرت موجود در خانواده موسيقي بود و در عين حال ميزان اعتبار و محبوبيت زنده ياد استاد علي اصغر بهاري را در بين هنرمندان موجه و ارجمند موسيقي اصيل، نشان مي داد؛ «آمد بهار و سبزه و من بي بهاري ام.»


«... براي اولين بار مونس صداي گوش و دلنواز کمانچه پدر بزرگم ( ميرزا علي خان بهاري) شدم، نه فقط او، که صداي ساز دايي بزرگم رضا خان که ماهرانه کمانچه مي نواخت و نيز... دايي ديگرم اکبر خان، مرا با اين ساز رابطه و عشقي جانانه بخشيد. پدربزرگم دو سال با حوصله و صبر تمام زير و بم هاي ساز کمانچه را به من آموخت تا آنکه سرانجام ادامه تعليم مرا به دايي ها سپرد...» (اصغر بهاري)


در سال 1332اين ساز به دليل سيطره و گسترش و همچنين مقبوليت ساز ويولن، مي رفت تا اندک اندک در بوته فراموشي و محاق بي اعتنايي از صحنه و عرصه موسيقي ايران حذف و محو شود. اما مهم ترين تاثير استاد را مي توان همانا احياي مجدد اين ساز صد درصد ايراني و شرقي و به قول خودش «ساز غريب و تنها» دانست. (سلطه و سيطره ويولن به حدي بود که حتي حسين خان اسماعيل زاده و نيز حسين خان ياحقي هم کمانچه را به کناري نهاده و ويولن برگرفته بودند.)


در سنين کمتر از 20 سالگي با گروه موسيقي ابراهيم خان منصوري و اکبر محسني همکاري را آغاز کرد و در سال 1332 با راديو شروع به کار کرد. استاد علي اصغر بهاري جزء اولين مدرسان مرکز حفظ و اشاعه محسوب مي شود (در اواخر دهه 40) و با مديريت مرحوم نور علي خان برومند و دکتر داريوش صفوت به آموزش جوانان و عاشقان و هنرجويان مستعد موسيقي پرداخت.


شيوه نوازندگي استاد بسيار ممتاز و منحصر به فرد و سرشار از ملاحت و ملايمت و آرامش بود و تکنوازي ها و


گروه نوازي هايش شاهد اين مدعاست. از ايشان در سال 1346 دعوتي از طرف راديو فرانسه شد که در سالن «دولاويل» و در حضور 3 هزار نفر به اجراي تکنوازي پرداخت و بسيار موثر واقع شد. همکاري ايشان با گروه سازهاي ملي به سرپرستي استاد فرامرز پايور و همچنين در گروه استادان (شهناز، بهاري، پايور، اسماعيلي) از اعتباري ويژه برخوردار است.


سال هايي را در دانشگاه تهران ( رشته موسيقي) و نيز مکتب صبا به آموزش و تدريس مشغول بود. از تربيت يافتگان او مي توان به داوود گنجه يي، محمد مقدسي، مهدي آذرسينا، علي اکبر شکارچي، هادي منتظري، کامران داروغه و... اشاره کرد.


او دقيقاً 90 سال عمر کرد؛ از سال 1284تا بيستم خردادماه 1374 که اين عمر پربرکت در عرصه موسيقي بسيار پر بار و جريان ساز بوده است؛ روانش شاد، يادش گرامي.



منبع : اعتماد
|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در چهارشنبه بیست و دوم خرداد 1387  |
 
تازه ترین اثر کامکارها در عراق منتشر می شود

آلبوم موسیقی " تارا" آخرین اثرگروه موسیقی کامکارها است که به زودی در اربیل عراق منتشر می شود.

هوشنگ کامکار سرپرست و مدیر هنری گروه کامکارها با اعلام این خبر گفت : مجموع قطعات کردی که سال گذشته در تالار بزرگ کشور اجرا کردیم به درخواست برخی از کردهای مقیم عراق پس از انجام مراحل فنی آن در ترکیه و  اربیل منتشر و توزیع می شود.

وی در خصوص علت منتشر نشدن این آلبوم در ایران گفت : حدود یک سال پیش این آلبوم و برخی دیگر از کارهای این گروه را پس از انجام مراحل فنی وبرای دریافت مجوز به وزارت ارشاد دادیم ولی متاسفانه با گذشت یک سال از این ماجرا هنوز هیچ خبری از مجوز و انتشار آلبوم نیست در صورتی که مجموع قطعات ارائه شده به وزارت ارشاد همان کارهایی است که در کنسرت شنیدیم و من دلیل تاخیر صدورمجوزرا نمی دانم .

این آهنگساز در ادامه به برخی از قطعات آلبوم "تارا" اشاره کرد و گفت : "تاراگول"،"هی مه رو مه رو"(باز نرو)،"هوای سیامال" (هوای سیاه چادرها) "منالینه" (کودکان) بر اساس آواز حیرانی و مطرب ئاهنگی(مطرب آهنگی)،"شیلره" از قطعات فولکلوریک کردستان است که در این آلبوم موجود ا ست .

کامکار در پایان افزود : هرچند که گروه به دلیل این مشکلات تصمیم گرفته تا اثررا برای احترام به مخاطب وبا این شرایط منتشر کند اما به هرحال امیدوارم هر چه زودتر مجوز این آلبوم در ایران صادر شود تا شنونده های داخل هم از این آلبوم بهره مند شوند.

لازم به ذکر است گروه موسیقی کامکار 18 جولای مصادف با 28 تیرماه در استرالیا کنسرت می دهد و پس از آن در روزهای 23 و 24 مردادماه در حافظیه شیراز اجرای برنامه دارند؛ همچنین قرار است در چند ماه آینده برخی آثار سمفونیک گروه کامکار مانند "شوخی با بهاران" و"هورامان" با ارکستر سمفونیک لندن اجرا شود.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در چهارشنبه پانزدهم خرداد 1387  |
 
مشكاتيان گروه عارف را با خواننده جديد به روي صحنه مي‌برد

پرويز مشكاتيان سرپرست گروه عارف  گفت:ما مصمم هستيم امسال كنسرت جديدي را با همان تركيب گروه عارف البته با خواننده جديد برگزار كنيم اما هنوز منتظريم مسائل مربوط به اجرا را انجام و سپس تمرينات را شروع كنيم.
وي افزود:اين اجرا تكرار كنسرت سال گذشته ما در تالار بزرگ كشور نخواهد بود بلكه كاملا متفاوت است و قطعات جديدي را با تغيير خواننده اجرا خواهيم كرد.
اين آهنگساز با اشاره به قطعات اجرايي در اين كنسرت اظهار داشت:من هميشه در كار هستم و قطعا قطعاتي را براي اجرا در نظر داريم اما ابتدا بايد خواننده را انتخاب و بسته به نوع صدا و حنجره خواننده قطعاتي را در نظر بگيرم.
سرپرست گروه موسيقي عارف با بيان اينكه تركيب گروه تغيير نخواهد كرد و تنها خواننده عوض مي‌شود،بيان داشت: خواننده هيچ وقت جزو گروه عارف نيست و تنها براي آهنگسازان و گروه‌هاي مختلف مي‌خواند.
وي ادامه داد: هر كدام از كارهاي هر آهنگسازي حال و احوالي دارد كه بايد با حنجره‌اي خاص خوانده شود، بر اين اساس است كه خواننده در اجراهاي مختلف عوض مي‌شود.
مشكاتيان در خاتمه خاطر نشان كرد:اين كنسرت قطعا امسال برگزار خواهد شد اما زمان آن را هنوز تعيين نكرده‌ايم.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در دوشنبه دوم اردیبهشت 1387  |
 
گفتگو با قشنگ و صبا کامکار ۰کنسرت تازه کامکارها؛ همه دنيا خراب و خرد از باد است
در روزهای نهم، دهم و يازدهم نوروز سال ۸۷ گروه کامکارها در سه شهر بزرگ آلمان کنسرت خواهند داشت. کنسرت ها به ترتيب در شهرهای دوسلدورف، فرانکفورت و مونيخ برگزارخواهد شد. پيش از اين که اعضای گروه کامکارها که اين بار ۱۳ نفر هستند به آلمان بيايند، در حال حاضر دو تن از اين گروه در آلمان هستند؛ قشنگ کامکار و صبا کامکار.

راديو فردا: خانم قشنگ کامکار! خواهش می کنم بگوييد که چطور شد شما زودتر به آلمان آمديد؟


قشنگ کامکار: با سلام، عيد را به همه تبريک می گويم و اميدوارم که سالی خوب و پر از شادی داشته باشيد . قبل از اين که به آلمان بيايم يک سفر کنسرتی در مادريد اسپانيا داشتيم و چون صبا اين جا زندگی می کند ترجيح دادم تعطيلات را اين جا بگذرانم.


صحبت از صبا دختر برادرتان، هوشنگ کامکار کرديد که خواننده گروه هستند و در آلمان مشغول تحصيل اند. خواهش می کنم خودشان بگويند که اين جا چه می کنند؟


صبا کامکار: در آلمان زندگی می کنم و در رشته مدين ديزاين تحصيل می کنم و مشغول کارهای دانشگاهی هستم.


خانم قشنگ کامکار! از درون مايه کنسرت ها اطلاعاتی در اختيار ما بگذاريد.


کنسرت ها از دو بخش تشکيل می شود. قسمت اول موسيقی سنتی- مدرن است که سه کار دراين زمينه اجرا می شود و دو تک نوازی هم در آن داريم، اين کارها کاملاْ جديد هستند.


هوشنگ و ارسلان اين قطعات را بر روی اشعار مولانا، خيام و نيما ساخته و تنظيم کرده اند. قسمت دوم برنامه، موسيقی کردی است که چند تا از قطعات آن تازه ساخته شده و کر در آن نقش زيادی دارد، همچنين يک سری کارهای قديمی خودمان را ارائه می دهيم که احساس می کنيم مردم بيشتر دوست دارند.


برنامه ای که کامکارها ارائه می دهند اغلب شاد است. به احتمال زياد اين برنامه هم که به مناسبت نوروز ۸۷ اجرا می شود شادتر خواهد بود.


بله! صد در صد همين طور است به خصوص در بخش کردی که هميشه چند کار شاد داريم.


خانم قشنگ کامکار! اگر موافق باشيد برگرديم به دختر برادرتان که خواننده گروه است و در بخش اول نقش مهمی دارند.


خانم مريم ابراهيم پور که همسر ارسلان هستند نيز جزو خواننده های گروه ما هستند.


خانم ابراهيم پورکه اين جا نيستند. خانم صبا در کنسرت نوروزی، چه خواهيد خواند؟


صبا کامکار: بايد بگويم که واژه سنتی، واژه درستی برای اين بخش از کار ما نيست و نمی توان اسم خاصی بر آن گذاشت، شايد تصنيف خوانی واژه مناسب تری باشد.



من بر خلاف بسياری از هنرمندان ديگر، از سه سالگی يا پنج سالگی رديف های آوازی مانند ابوعطا و ساير رديف ها را گوش نکرده ام و بيشتر با موسيقی کلاسيک بزرگ شده ام زيرا همکاری پدرم با ارکستر سمفونيک بوده و من بيشتر با اين نوع موسيقی آشنا شده ام . سبکی هم که من و خانم ابراهيم پوربه دليل تحصيلات آواز اپرايی که دارند ارائه می دهيم، نوع جديدی است که همخوانی و پلی فونيک  زيادی در آن به کار رفته است. رديف های آواز سنتی برای جوانانی مانند من کمی سنگين است.

شما از کار خودتان صحبت کرديد. ممکن است کمی از کاری که قرار است ارائه کنيد بدون ساز برايمان بخوانيد.


کار سختی است. يکی از چيزهايی که می خوانيم تصنيف «بيابان بيکران» است که روی اشعار مولانا تنظيم شده است. نمی دانم الان کوک هستم يا نه. اين ميکروفون شما هم مانند يک وسيله حمله است!


قراری ندارد دل و جان ما


جهان در جهان نقش و صورت گرفت


کدام است از اين نقش ها آن ما 



و در اين جا کر می آيد. قطعه ديگری که خانم ابراهيم پور می خوانند روی شعر «خانه ام ابری است» نيما است.


می خواستم بگويم از مولانا که خوانديد حالا از نيما بخوانيد. اشعار مولانا ريتم دارد ولی شعر نو هر چند وزن خاص خود را دارد از چنين ريتمی خارج است بنابراين خواندن آن بسيار دشوار است. اگر ممکن است بخش کوتاهی از همين شعر نيما را برای ما بخوانيد.


قسمتی که بسيار دوست دارم می گويد:


و همه دنيا خراب و خرد از باد است


و برهنه زن که دائم می نوازد نی   


در اين دنيای ابر اندود


اين کار حس و حال عجيبی دارد و پر از تصوير و رنگ است. سازها ملودی نمی نوازند بلکه بر اثر تکان دادن دست بر روی سيم های کمانچه، پوست تمبک يا کارهای عجيب با دف فضا سازی می کنند و افکت هايی مانند صدای باد، طوفان يا دريا اجرا می شود که بسيار جالب است.


خانم قشنگ کامکار! ويژگی ديگر اين کارها چيست؟


قشنک کامکار: ويژگی اين کارها که برای من و حتی بينندگانی که در تهران داشتيم جالب بود، اين است که قطعاتی که اجرا می شود هر کدام ملودی خاص خودش را دارد و هيچ کدام از نت های ما شبيه يکديگر نيست و من بايد به طور کامل روی ساز و صدا متمرکز شوم. با اين که تعداد ما فقط ۱۳ نفر بود با اين حال صدا دهندگی بسيار عجيب بود به خصوص در کار نيما و کار خيام.


کار خيام را ارسلان به ياد مادرم ساخته است، زيرا مادرم عاشق خيام بود و هميشه اين اشعار را می خواند. اين کار را در اولين کنسرت بعد از مرگ مادرم، به ياد او ارائه داديم و ابتدا ارسلان توضيح می داد که امسال مادرم در جمع ما نيست.


خانم صبا! شما با ياد و خاطره مادربزرگ هم که شده بخشی از اين قطعه را برای ما بخوانيد.


ابتدا با اين بيت شروع می شود که اميدی است برای زندگی:



تا دست بر اتفاق بر هم نزنيم   


پايی ز نشاط بر سر غم نزنيم



خيزيم و دمی زنيم پيش از دم صبح


ای دوست بيا تا غم فردا مخوريم   


وين يک دم عمر را غنيمت شمريم


فردا که از اين ديرفنا درگذريم


و در آخر هم به همان شعر معروف «در کارگه کوزه گری رفتم دوش» ختم می شود



منبع : راديو فردا
|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در پنجشنبه بیست و نهم فروردین 1387  |
 

 

آشنایی با استاد سعید هرمزی

 

شور شیرین وعشوه فرهاد

 

درشبانگاه هشت دی ماه 1355 خورشیدی استاد سعید هرمزی هنرمندوارسته و

نوازنده چیره دست سه تاردرآستانه هشتاد سالگی دیده ازجهان فروبست شیفتگی

سعیدهرمزی به هنرموسیقی که نشات گرفته ازبینشی قلندرانه بودچنان بــرجسم و

جانش سیطره داشت که درد جانکاه ناشی ازبیماری غیرقابل علاجی راکه بـــا آن

دست به گریبان بودبه هیچ می گرفت.اوتاآخرزندگی باسازخویش محشوربودودر

روزمرگ نیزباتنی ناتوان وجانی بی تاب راهی مرکز حفظ واشاعه موسیقی گردید

تاواپسین تراوشات ذهنی موسیقیایی خویش راچون قطره ای آب درکــــــام تشنگان

موسیقی فروریزددریغا که درحین تدریس درحالی که سازمحبوبش درآغوش داشت

به یکباره به زمین درغلطید وبیهوش شدوساعاتی بعد روح عاشقش به افلاک موسیقی

پرکشید.

سعید هرمزی درمحله سنگلج تهران وبرسال 1276 به دنیا آمدهرمزی نواختن تاررا

ازشانزده سالگی نزد برادربزرگش ابوالفتح میرزا آغازکرد.پس ازآن دوسالی رادر

محضردرویش خان به آموزش ردیف وفراگیری تکنیکهای تارپرداخت وبه دریافت

نشان تبرزین طلایی ازدست اونائل آمدنشانی که تنها هنرمندانی چون موسی معروفی

مرتضی نی داود،ابوالحسن صبا،ارسلان درگاهی و.... دریافت کرده بودند.استاد

هرمزی این نشان راگرامی میداشت وهمواره آن رابرسینه خویش می آویخت.

سعید هرمزی سالهای بسیاری راتارمی نواخت وپس ازروی ناگزیری به سه تارروی

آوردوآنگاه  این ساز همدم وهمنشین دایمی اش گردید.اوخود درمصاحبه ای نقل

می کند که به علت بیماری مدتها بستری بود ونمی توانست تاررادرحالت خوابیده

بدست بگیرد وبنوازد برایش سه تارآوردندسه تارهم کوچکترازتاربود وهم اینکه در

بستربیماری به راحتی روی بدنش قرارمیگرفت وراحت ترنواخته می شد این گونه

بودکه به تدریج تارراکنارگذاشت وسه تار به ساز اصلی اش مبدل گردید.

استاد هرمزی سه تار راکاملا به شیوه سنتی می پرداخت شیوه ای که ویژگی های

مهم آن رامی توان درچپ وراست های نامساوی مضرابها رعایت دقیق ضـــربها

پیوستگی نغمات عدم استفاده ازتک سیم عـــدم سکوت میان جملات تحریـــرهــای

بلبلی و...دانست ویژگی دیگر سه تارنوازی استاد هرمزی را می توان درمالشهای

طولی برروی سیمها وپشت پرده هابرروی دسته ساز دانست که تنها مختص او بود

واین به گفته خوداوبرگرفته از مالشهای طولی روی سیمهای ویولن بودوسعیدهرمزی

درجوانی ویولن نیز نواخته است.

با ایجاد مرکز حفظ واشاعه موسیقی درسال 1347 بودکه استادداریوش صفوت

وشادروان نورعلی خان برومندبرای حفظ واحیای ردیفها وشیوه سنتی وسیک

نوازندگی وخوانندگی هنرمندانی که آثارشان دردسترس نبود واحتمال آن بود که

 به مرورزمان ودرگذشت یکایک آنها اسلوب وشیوه بیان آنها یکسره نابودگردد.

دست به کارشدند نورعلی برومند وداریوش صفوت ازاستادان قدیمی نواختن سه تار

یعنی یوسف فروتن وسعید هرمزی دعوت کردندتاضمن آموزش ویژگیهای سبک

خود به کسانی چون محمدرضا لطفی حسین علیزاده وداریوش طلایی محفوظات

ذهنی خویش رادرزمینه ردیف ونیز قطعاتی راکه درطول سالها ساخته اند اجراو

ضبط کنند تابه همان کیفیت برای نسلهای بعد به یادگاربماندآلبومی که چندسال پیش

درسه نوار ازاستاد سعید هرمزی به وسیله انتشارات سروش ارائه شد.یادگاری از

آن سالهاست.

استاد سعید هرمزی انسانی فرزانه با گرایشهای عرفانی بودوسازخودرادرخدمت

سیاحت معنوی به کارمی گرفت درسازاو حلاوت وصلابت چنان به هم آمیخته

  بودکه شنونده رادرهمان چهارمضراب اول مجذوب وشیدا می کرد.

استادشهریار شعری دروصف سه تار هرمزی غزلی سروده که دوبیت ازآن

راحسن ختام این نوشته می کنم:

 

ای جگرگوشه کیست دمسازت

باجگرحرف میزند سازت

شور فرهاد وعشوه شیرین

زنده کردی به شورو شهنازت

 

روحش شاد و یادش گرامی

 

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در شنبه بیستم بهمن 1386  |
 
سكوت گويا؛ كتابي كامل درباره بسطامي

سكوت گويا، عنوان كتابي‌است درباره ايرج بسطامي كه مسعود زرگر آن را تدوين و گردآوري كرده و انتشارات آتنا به بازار كتاب عرضه كرده‌است.


زرگر، مؤلف كتاب در گفتگويي با همشهري آنلاين ضمن برشمردن ويژگي‌هاي اين كتاب گفت: در اين كتاب ضمن آوردن يادداشت‌ها و مقالات افراد و دوستان و و ياران زنده‌ياد ایرج بسطامي شناسنامه كاملي از كارهاي ايشان ارائه شده‌است.


وي همچنين گفت در اين كتاب گفتگويي منتشر نشده از زنده ياد بسطامي هم براي نخستين بار آمده‌است.



به گفته زرگر فصل اول كتاب به ايرج بسطامي و زندگي و آ‌ثارش اختصاص دارد، در فصل دوم مصاحبه ها وگفت وگو هاي اين خواننده نامي آمده است كه متاسفانه تعدادشان بسيار كم است و نشان مي دهد كه اين به رغم ظرفيت‌ها و شهرت فراواني كه كارهايش داشته است، مطبوعات و رسانه‌ها چندان پي‌گير گفتگو با وي نبودند، اگرچه فروتني آقاي بسطامي و گريز از شهرتش هم عامل مهمي در بي توجهي به اين قضيه بوده‌است.


فصل سوم كتاب به كنسرتهايي كه بسطامي درايران وديگر كشور ها برگزار كرد اختصاص دارد و در فصل چهارم به چگونگي در گذشت و زير آوار ماندن بسطامي اختصاص يافته است.


فصل پنجم كتاب به نوشته‌هاي روزنامه‌نگاران و اهالي موسيقي درباره بسطامي اختصاص دارد و در فصل ششم كتاب به مطالبي اختصاص دارد كه درباره بسطامي و پس از زلزله بم نوشته شده‌است.


در فصل هفتم نقد و معرفي آثاري كه زنده ياد بسطامي خوانده اند آمده است و در فصل هشتم به نوشته‌ها و اخباري كه درباره سالگردهايي كه براي آن زنده ياد در بم و تهران برپا شده وانعكاس مطبوعاتي هم داشته‌است، كار شده‌است.


زرگر همچنين گفت كه بخشي از در آمدهاي حاصل از اين كتاب به خانه موسيقي اختصاص مي‌يابد تا در پروژه بم هزينه كند.


وي گفت كه كتاب‌ها را در كنسرتي كه آ‌قاي مشكاتيان در تالار وزارت كشور دارند نيز عرضه خواهد كرد.


كتاب سكوت گويا در 520 صفحه با قيمت 8500 تومان منتشر شده‌است.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در جمعه نهم آذر 1386  |
 
ساخته منتشر نشده «لطفي» در راه انتشار

محمدرضا لطفي» آلبوم موسيقي «شب‌روان راه»را منتشر مي‌كند.
  
 
«بهراد توكلي»مدير امور هنري فعاليت‌هاي «لطفي»گفت:آلبوم «شب‌روان راه»كه از ساخته‌هاي منتشر نشده «لطفي»است كاري از گروه بانوان شيدا در دستگاه ماهور است كه به زودي از طريق موسسه آواي شيدا منتشر مي شود.



وي افزود:«لطفي»آلبوم ديگري را نيز از گروه شيدا در دستگاه شور همزمان با «شب‌روان راه» منتشر خواهد كرد.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در چهارشنبه هفتم آذر 1386  |
 
کنسرت شهرام ناظری و کامکارها در جشنواره موسیقی فجر

کنسرت شهرام ناظری به همراه ارکستر سمفونیک تهران و کنسرت گروه موسیقی کامکارها به ترتیب در روزهای 5 و 7 دی ماه در بخش جنبی بیست و سومین جشنواره موسیقی فجر در تالار وزارت کشور برگزار می شود.



کامبیز روشن روان با اعلام این خبر گفت : جدول زمان بندی و سالن های اجرای کنسرت گروه های موسیقی شرکت کننده در بخش رقابتی مشخص شده و ظرف چند روز آینده پرونده این بخش از جشنواره موسیقی فجر بسته خواهد شد.


وی  در توضیح گروه های منتخب در بخش رقابتی جشنواره گفت : بیش از 150 گروه موسیقی اعلام آمادگی کردند که بخش عمده ای از گروه های موسیقی در بخش موسیقی سنتی ، تلفیقی و موسیقی نواحی و مابقی گروه ها متقاضی حضور در بخش موسیقی پاپ و کلاسیک بودند و خوشبختانه سطح کیفی جشنواره بسیار بالا است و ما مجبوریم به دلیل کمبود سالن برخی از گروه ها را علی رغم بالا بودن امتیازهای آنها حذف کنیم.


وی در پایان با اشاره به گروه های شرکت کننده در بخش بین الملل گفت : جشنواره امسال در بخش بین الملل بسیار پر بار است و تاکنون حضور گروه هایی از کشورهای هلند،اتریش،فرانسه،رومانی،نروژ،هند،ترکیه ،آذربایجان و آمریکا قطعی است و طبق برنامه ریزی انجام شده کنسرت گروه های خارجی در سالن هایی چون تالار وحدت،تالار رودکی،اریکه ایرانیان و فرهنگسرای نیاوران برگزار می شود.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در چهارشنبه هفتم آذر 1386  |
 
پرويز مشكاتيان : گروه بزرگان موسيقي سنتي تشكيل مي‌شود

«پرويز مشكاتيان»، آهنگساز و نوازنده سنتور، مي‌گويد با «محمدرضا شجريان» و «حسين عليزاده» گفت‌گوهايي انجام داده است تا گروهي متشكل از بزرگان موسيقي سنتي براي اجراي موسيقي كنار هم بنشينند.


وي گفت: كنسرت من پاپان بخش كنسرتهاي انفرادي بزرگان موسيقي است چرا كه طي صبحت با بزرگاني چون شجريان ،عليزاده و ديگران گروهي متشكل از بزرگان موسيقي تشكيل خواهد شد كه با هم كنسرتهايي را برگزار كنيم.



مشكاتيان در اين‌باره افزود: در اين زمينه صحبت‌هايي صورت گرفته و استاد شجريان حرفي ندارند و اعلام آمادگي كرد‌ه‌اند ،استاد عليزاده كه پا را فراتر گذاشتند و گفته‌اند كه اگر اين گروه تشكيل شود من در آن دايره‌ زنگي هم خواهم زد! من هم كه از ابتدا حرفي نداشتم و مودت و دوستي و مهر اين بزرگان را هميشه به دل داشتم و هيچ زمان هم نگفتم كه جدا بوديم.



وي در خصوص اينكه چرا همه اين بزرگان در تابستان مثل سالهاي دهه 50 و 60 در يك گروه با هم كنسرت ندادند،افزود:وقتي عوامل توانمند‌ در كنار هم جمع مي‌شوند كار توانمند‌تري به وجود مي‌آيد اما بعد از اين سالها گسستن، فراق و دوري بد نبود دوستان تك تك به ميدان بيايند و كوله‌بار تجربيات اين چند سال جدايي را به مردم بنمايانند .



مشكاتيان در خاتمه احتمال تشكيل اين گروه را تا پايان امسال منتفي اعلام كرد.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در سه شنبه ششم آذر 1386  |
 
ششمين سالگرد درگذشت سيدخليل عالى‌نژاد در «صحنه» برگزار شد: و تن‌تار، بى تو نواخت

وارد «صحنه» كه مي‌شوي فقط كافي است از هر عابر يا مغازه‌داري سراغ مزار او را بگيري تا يكراست به آنجا ببرندت. اتاقي حدودا دو در سه با مقبره‌اي در ميان آن، كه با شالي سبز پوشيده شده است.


 روي مقبره و دورتادور اتاق، همچنان كه بر سر در ورودي مقبره، مزين به عكس‌ها و نقاشي‌هايي از صورت تنبورنواز برجسته ايراني است. اينجا سيدخليل عالي‌نژاد خوابيده است. كسي كه در شناساندن تنبور و زنده كردن اين ساز سوزناك نقش برجسته‌اي داشته است. اينجا شهرستان «صحنه» است، زادگاه عالي‌نژاد و زادگاه طايفه «يارستان». طايفه‌اي كه ساز باستاني تنبور را با مقام‌هاي آن سينه به سينه از دل تاريخ حمل كرده‌اند و به ما رسانده‌اند. اينجا بيست كيلومتري «بيستون» است. جايي كه داريوش اول از فتوحات خود گفته و هركول خوابيده آن همه را به تماشا نشسته است.


سيدخليل عالي‌نژاد در بيست و يكم خردادماه 1336 در صحنه كرمانشاه متولد شد. پدرش مرحوم سيد شاهمراد نيز تنبورنواز بود. خليل به تشويق مادر تنبورنوازي را با سيد نادر طاهري آغاز كرد و سپس نزد امرالله شاه ابراهيمي رفت. درويش اميرحياتي و استاد عابدين خادمي از بزرگان تنبورنوازي نيز از ديگر اساتيد او بودند. وي مدتي سرپرستي گروه تنبورنوازان صحنه را برعهده داشت تا اواخر دهه 50 كه در رشته موسيقي دانشگاه هنر فارغ‌التحصيل شد. سيدخليل صداي بم و گرمي داشت و به رديف‌هاي موسيقي دستگاهي ايران تسلط كامل داشت. دف را از مرحوم نادر نادري و تار را از كيخسرو پورناظري آموخت. اوايل دهه 60 گروه تنبور شمس به سرپرستي پورناظري تشكيل شد كه عالي‌نژاد نيز از جمله بنيان‌گذاران آن بود. در اواسط دهه 60 عالي‌نژاد گروه را ترك كرد و گروهي مستقل با عنوان «باباطاهر» تشكيل داد. عالي‌نژاد كتابي نيز با عنوان «تنبور از ديرباز تاكنون» تاليف كرده كه از جمله منابع مهم درباره اين ساز باستاني است. خليل عالي‌نژاد در سال 1379 ايران را به مقصد سوئد ترك مي‌كند و پليس اين كشور در 27 آبان 1380 در شهر گوتنبرگ جنازه سوخته‌اش را پيدا مي‌كند. علت اين قتل هرگز مشخص نشد.


 

ظهر 27 آبان ماه 1386 همچون 27 آبان پنج سال گذشته، منطقه نزديك به دربند شهرستان صحنه مملو از جمعيت است. صندلي‌ها را چيده‌اند و كنار مقبره سيدخليل جايگاه كوچكي براي اجراي برنامه درست كرده‌اند. از سال 1380 كه عالي‌نژاد در سوئد به قتل رسيد تاكنون، اين مجلس به محفلي براي دورهم جمع شدن دوستداران او تبديل شده تا در مراسم سالگرد او به تنبور و به دف بزنند و ياد او را گرامي بدارند.

 

«در حراج عشقبازان حال ياران ديدني است» اين جمله‌اي است كه بر روي پارچه‌اي بر بالاي سن نوشته شده و زير آن تصوير بزرگي از سيدخليل عالي‌نژاد با ريش و موي پرپشت و تنبوري به دست. ساعت حدود 30 :1 بعد ازظهر است و نيم ساعتي تا شروع برنامه فاصله مانده‌اما جاي جاي اين قبرستان صداي تنبور را مي‌شود شنيد. نوازندگان اين ساز كهن هركدام به گوشه‌اي نشسته‌اند و تمرين مي‌كنند. اينجا پايتخت تنبور است و اين ساز را مي‌توان در دست كودكان نيز ديد. متولي مقبره عالي‌نژاد در خانه‌اش را باز گذاشته و صداي او را در قبرستان پخش كرده است. روي سر در ورودي خانه‌اش كاغذي چسبانده كه ليست سي دي‌هاي فروشي عالي‌نژاد را بر آن نوشته است.

 

هنوز به ساعت 14 نرسيده‌ايم كه صداي هلهله يا علي و نواي دف و تنبور از دور به گوش مي‌رسد. از بالاي قبرستان گروه تنبور نوازان مجذوب متشكل از حدود 30 نفر جوان ساز به دست مولاعلي مي‌خوانند وبه سمت مقبره مي‌آيند. تصوير سيدخليل با مو و ريش بلند بر دف تك‌تك‌شان نقش بسته است. مي‌گويند اين تصوير مربوط به زماني است كه عالي‌نژاد هنوز ريش و مو را به دستور شيخ خود به قيچي نسپرده بود. سبيل پرپشت يا ريش و موي بلند، روي صورت اكثر افراد حاضر در مراسم وجود دارد. مي‌گويند: «نقش مولاعلي روي صورت همه آدميان با چشم و ابرو و بيني و سبيل نوشته شده. سبيل نشانه است، سمبل است.» پس; از كودكي موي بالاي لب را حتي به قيچي هم نمي‌سپارند.سيدخليل هم تا مدت‌ها مو و ريش و سبيل كوتاه نمي‌كرده: «شيخش به او دستور داد و او هم بي‌درنگ اطاعت كرده مو و ريش را كوتاه كرد.»

 

گروه با دف‌هاي نقش عالي‌نژاد روبه‌روي مقبره مي‌ايستد و به همراه جمعيت دورتادورش «هوحق‌مددي الله مددي» مي‌خوانند. هنوزچند دقيقه‌اي نگذشته كه گروهي ديگر با عكس قاب گرفته بزرگ ديگري از او، با مو و ريش كوتاه و لبخندي بر لب از بالاي قبرستان مي‌آيند. يكي دو نوازنده دف در ميانشان و مابقي دست مي‌زنند و يا علي مي‌گويند. به گفته مردم صحنه، اينها از اهالي خود شهرند و اين مراسم را هر ساله برگزار مي‌كنند. تصوير سيد خليل را كنار ديگر تصاوير او روي سن مي‌گذارند و همه منتظرند تا برنامه آغاز شود. فرهاد ذوالنوري از دوستان عالي‌نژاد و مدير مراسم، درباره برنامه‌هايي كه قرار است برگزار شود، مي‌گويد: «شعرخواني، مقاله‌خواني و اجراي موسيقي از جمله برنامه‌هايي است كه هر ساله براي سالگرد آقا خليل در نظر مي‌گيريم. تقاضا براي اجراي برنامه بسيار زياد است، بنابراين مجبوريم كه دست به انتخاب بزنيم و با توجه به كمبود زمان، كساني را براي خواندن مقالات و شعرها و ديگراني را نيز براي اجراي مراسم روي سن دعوت كنيم.» ذوالنوري از اهداف برنامه مي‌گويد و از بزرگداشت ياد عالي‌نژاد: «قصدمان اين است كه از شخصيت هنري و شخصيت انساني او ياد كنيم. سيد خليل جداي از اينكه نوازنده و موسيقيدان برجسته‌اي بود، انساني شريف و مهربان بود كه به همنوع خود عشق مي‌ورزيد.»

 

مراسم با ايراد مقاله‌اي توسط يكي از اهالي شهرهاي اطراف صحنه آغاز مي‌شود:«تعصب خطا است. نبايد كسي را كه هم راي ما نيست با زور و قدرت با خود موافق كنيم.» اين جمله‌ها تمثيلي است از ظلمي كه به گفته اهالي صحنه بر سيد خليل گذشته است. مي‌گويند به باور خود معتقد بود و همين باور او، به دم تيغش سپرد. مقاله‌خواني ادامه دارد: « مردم يارستان با فرهنگ و آئيني برخاسته از اين خاك به وحدت درود مي‌فرستند. تنها وحدتي كه قابل تصور است وحدت در عين كثرت و كثرت در عين وحدت مي‌تواند باشد. نخستين گام براي تحقق وحدت همه مردم ايران تحمل تفاوت‌ها و مدارا و پذيرش اعتقادات گوناگون يكديگر است.» جمعيت لحظه به لحظه افزايش مي‌يابد. ديگر صندلي‌ها كفاف تعداد را نمي‌دهد، پس همه ايستاده دور تا دور به تماشا مي‌نشينند و پس از ختم مقاله دست مي‌زنند. گروه «روچيار» به معني آفتاب كه از اهالي صحنه هستند و يكي دوباري هم جايزه تنبور نوازي غرب كشور را برده‌اند، دو قعطه چهار مضراب مخالف سه گاه ساخته مجيد درخشاني و ساقي ساخته كوروش قزويني را اجرا مي‌كنند. همه چيز با ياد عالي‌نژاد آغاز مي‌شود. هر چه باشد امروز سالگرد اوست. فرهاد ذوالنوري مي‌گويد: «امروز 27 آبان ماه برابر با سوم سرماخيز كردي گرمسيري سلطاني، مصادف با درگذشت عالي‌نژاد است. امروز را به ياد او مي‌گذرانيم كه همه از او خاطرات خوبي به ياد دارند.»

 

كردي گرمسيري سلطاني؟

 

سيد خليل عالي‌نژاد نه تنها در موسيقي كه در علم و نجوم هم گويا تبحر ويژه‌اي داشته است. در مقدمه اين تقويم كه به كوشش عالي‌نژاد تنظيم شده آمده است: «اين سالشماري كه با اندك تفاوتي در مناطق مختلف كردنشين رايج است و به اسامي گوناگون از جمله فرس قديم، زردشتي، اختيارات كردي، گرمسيري، چهل و پنج و چهل و پنج و جلالي معروف مي‌باشد و كلا از گاهشماري يزدگردي ايران باستان اتخاذ گرديده است.

منظور از يزدگرد شاهان ساساني نبوده بلكه در لغت فرس قديم به معني پروردگار و اهورامزدا مي‌باشد. به دو علت اين حساب باستاني نزد اقوام مختلف كرد دچار اختلاف گرديده، اول در محاسبه سال‌هاي كبيسه و دوم اختلاف اسامي ماه‌هاي سال. اين روش محاسبه ايام چنانچه از كبيسه يكصد و بيست سال يكماه پيروي نمايد موسوم به حساب فرس قديم، اختيارات و يزدگردي خواهد بود و چنانچه از كبيسه چهار سال يك روز پيروي كند گرمسيري، زردشتي يا جلالي مي‌باشد كه در هر دو صورت در هر دوره صد و بيست ساله حداكثر يك ماه از يكديگر فاصله مي‌گيرند و مجددا با هم يكي مي‌شوند.»

 

اين تقويم متشكل از چهار فصل بهار، تابستان، پاييز و زمستان است و سيزده ماه دارد. دوازده ماه 30 روزه و يك ماه پنج روزه به نام‌هاي رشه‌مه (آب شدن برف‌ها و پيدا شدن زمين)، پنجه (پنج روز معروف خمسه)، گله‌داران (باز شدن گل‌هاي درختان)، گله جاران (شكفتن گل‌هاي صحرايي)، گرماخيز (شروع گرما)، پيوش پر (خشكيدن گياهان صحرايي)، گلاويژ (نام ستاره‌اي است كه در اين ماه طالع مي‌گردد)، خرمانان (موعد برداشت محصولات كشاورزي)، رزبر (رسيدن انگور)، گلاريز (برگريزان)، سرما خيز (شروع سرما)، بفرآور (موسم بارش برف) و ري بندان (بسته شدن راه‌ها از شدت بارش برف).

 

سال 1386 برابر با 758 كردي گرمسيري سلطاني است و بيست و پنجم بهمن ماه هجري شمسي آغاز سال نو. سيد خليل براي دور كردن اختلافات در تقويم‌هاي گوناگون رايج در مناطق كردنشين، اين تقويم را اهتمام كرد و براي برطرف كردن مشكلاتي در نوازندگي ساز «تن‌تار» را.

 

تن تار، تنبور و سه تار

 

فريدون حقيقي سازنده ساز «تن تار» اين ساز را بر اساس طرحي از مرحوم عالي‌نژاد در سال 1382 ساخت. اين ساز از يك سمت سه‌تار راست و از ديگر سمت تنبور تا به گفته حقيقي سه چيز را فراهم كند: « اول سهولت در حمل ساز است كه با «تن تار» حمل دو ساز منتفي مي‌شود. دوم اينكه هم تنبور و هم سه‌تار است و قابليت و سرعت نوازندگي را بالا مي‌برد. سوم اينكه فاقد كاسه طنيني است و چون كاسه كتابي دارد، سوز خاص و صداي لطيفي دارد.»  

 

فريدون حقيقي تن‌تار را از جلد بيرون مي‌آورد و زخمه‌اي به تنبور و سه‌تارش مي‌زند و مي‌گويد: « هر كدام صداي دقيق خودش را دارد البته سوز بيشتري بر طنين صدا حاكم است. اين ساز در سال 1383 به عنوان اختراع درعرصه موسيقي ايران ثبت شد و در حال حاضر قرار است به ثبت جهاني برسد.» حقيقي درباره طرح اين ساز مي‌گويد: « سيد خليل هميشه در پي نوآوري بود و مي‌خواست سبك جديدي را به وجود بياورد. اين كار را در نوازندگي و آهنگسازي انجام داد و طرح اين ساز را نيز او ريخت.» فريدون حقيقي حدود 20 سال يعني از سال 1363 با زنده‌ياد عالي‌نژاد در ارتباط بود و اواخر زندگي عالي‌نژاد در تهران، پنج سالي با او زندگي مي‌كرد. فرشاد حقيقي، رهبر گروه تنبورنوازان مجذوب و پسر فريدون حقيقي در اين باره مي‌گويد: «در سعادت‌آباد خانه‌اي داشتيم كه با عالي‌نژاد و پدرم در آن زندگي كردم. حدود پنج سالي شد تا اينكه از ايران رفت. زندگي من با عالي‌نژاد در اين پنج سال سرفصل همه عمر من خواهد بود. تا به حال مردي با اين سجايا و اخلاقيات نديده‌ام. متين، موقر، باادب، مهربان و مردم دوست بود و براي همه دل مي‌سوزاند.» عالي‌نژاد در سال 1378 يعني در اواخر اقامتش در تهران طرح اين ساز را به حقيقي مي‌دهد و هرگز فرصت نمي‌كند تا زخمه‌اي بر اين ساز بزند. «تن‌تار» تركيبي از دو ساز مقدس است. تنبور كه براي مردم كرمانشاه ارزشمند و عالي‌مقام است و سه‌تار كه سازي عرفاني محسوب مي‌شود. تنبور از لحاظ دستان‌بندي نيم‌پرده است و بر دستان‌بندي قديم و قبل از اختراع ربع پرده ساخته شده است. به گفته فرشاد حقيقي: « رديف‌ها و دستگاه‌هايي كه اكنون داريم در قديم بر همان 14 پرده نواخته مي‌شد. به عنوان مثال ماهوري را كه در تنبور مي‌زنيم به عنوان ماهور قديم مي‌شناسند.

 

تنبور خيلي از گوشه‌ها را ندارد و داراي اصل دستگاه‌هاست. به همين خاطر تنها لحن و لهجه دستگاه است كه تغيير مي‌يابد. تنبور، ماهور، شور، اصفهان و چهارگاه را با لهجه‌اي باستاني و قديمي مي‌نوازد. سه‌تار تكامل يافته تنبور است. حجم كاسه كوچك شده و تعداد و تنوع پرده‌ها و وسعت صدادهي افزايش يافته است. سه‌تار در قديم داراي سه سيم بوده است و براي همين صداي اين ساز با سه سيم بسيار شبيه به تنبور است.» فريدون حقيقي درباره تن‌تار توضيح بيشتري مي‌دهد: «خيلي‌ها به دست گرفتن ساز كتابي عادت ندارند. براي همين شايد در ابتدا برايشان كمي نواختن اين ساز مشكل باشد. اما بايد قلق آن را به دست بياورند تا به سهولت آن را بنوازند.» وي تاكيد مي‌كند كه ادغام دو ساز در يك ساز در تاريخ موسيقي ايران بي‌سابقه بوده و شايد بتوان گفت كه در جهان نيز بي‌سابقه است. حقيقي ساخت تن‌تار را بدعتي در سازسازي مي‌داند و مي‌گويد: «اينكه نمي‌شود هرچه را از قديم مانده عينا استفاده كرد. مگر در قديم اينگونه رفتار مي‌كردند؟ اضافه شدن يك سيم به سه‌تار و ابداع ربع پرده و ساخت تار از همين نوآوري‌ها بوده است.» رامين كاكاوند، آهنگساز گروه ارغنون و از اعضاي اصلي گروه باباطاهر كه با سيدخليل عالي‌نژاد همكار بود نيز درباره«تن‌تار» مي‌گويد: « تن‌تار قدرت نوازندگي را بالا مي‌برد. نواختن اين ساز باعث مي‌شود تا نوازنده بتواند به سهولت روي سن از هر دو ساز تنبورو سه‌تار استفاده كند.» فريدون حقيقي هنوز هم «تن‌تار» مي‌سازد ولي بايد سفارشي باشد: «هركسي مايل به نواختن اين ساز نيست. اگر سفارش اين ساز به من شود حدود 20 روز طول مي‌كشد تا آن را بسازم.» مهر كارگاه مجذوب روي سازهاي حقيقي، نزد اهالي موسيقي بسيار مشهور است.    

 

تنبورنواز برجسته و ويژه    

 

عالي‌نژاد در تنبورنوازي صاحب سبك بود. اين جمله را از تمام كساني كه با اين ساز آشنايي دارند، مي‌توان شنيد. رامين كاكاوند اين مطلب را تائيد مي‌كند و مي‌گويد: « عالي‌نژاد چهارده مقام تنبور را كه سينه به سينه نقل شده بود در كتاب «تنبور از ديرباز تاكنون» به نت نوشته و اين كار باعث شده تا اين مقام‌ها ثبت شده بماند.» وي سبك سيدخليل را منحصر به فرد مي‌داند و مي‌گويد: « در تنبورنوازي سبك ويژه‌اي داشت. اكثر كساني كه در حال حاضر تنبور مي‌زنند به شيوه او مي‌نوازند.» فرشاد حقيقي نيز كه در كودكي مدتي پيش عالي‌نژاد بود و اين استاد ،نوازندگي او را تصحيح مي‌كرده، مي‌گويد: « دو نوع سبك تنبورنوازي داريم. يكي سبك گوران و ديگري صحنه كه هر دو منطقه در كرمانشاه هستند، هر كدام از اين مناطق سبك‌ها و شيوه‌هاي مختص خودشان را دارند. بزرگان تنبورنواز صحنه درويش اميرحياتي، سيد امرالله شاه‌ابراهيمي و سيدخليل عالي‌نژاد هستند و بزرگان نوازنده تنبور در گوران نيز طاهر يا رويسي و علي‌اكبر مرادي. در سبك درويش امير حياتي تنوع ريتم خاصي وجود دارد و اكثرا ريتم دهل است. شيوه نوين خليل عالي‌نژاد نيز در مضراب‌‌زني و انگشت‌گذاري خاص او بوده است. شيوه نوازندگي گوراني‌ها تند و خشن است و خيلي محلي‌تر از تنبورنوازي صحنه است. اهالي صحنه نرم و لطيف مي‌زنند.» فرشاد حقيقي رهبر گروه تنبورنوازان مجذوب است كه در ابتداي ششمين سالگرد درگذشت عالي‌نژاد با حدود 30 نفر جوان دف و تنبورزن، به سمت مقبره آمدند. حقيقي پسر، گروه را آماده مي‌كند و روي سن مي‌روند. تنبورنوازان و يك نفر دف‌زن روي سن و بقيه نوازندگان دف پايين سن روبروي مردم. اين آخرين برنامه و جذاب‌ترين آن است. حقيقي درباره شيوه كار خود با تنبور مي‌گويد: « روي شيوه نوازندگي حياتي و عالي‌نژاد كار مي‌كنيم تا تلفيقي از اين دو را ارائه دهيم. شيوه نوازندگي خيلي روي موسيقي تاثير دارد. مثل اين مي‌ماند كه يك جمله را فارس يا كرد بگويد. جمله همان جمله است ولي لحن و لهجه آن فرق مي‌كند. در تلفيق دو نوع شيوه نوازندگي نيز مي‌توان لحن جديد و زيبايي خلق كرد. به خصوص اگر شيوه تنبورنوازي گوران را با صحنه تلفيق كنيم. يعني همان اتفاقي كه در گروه تنبور شمس و در اوايل كار آنها افتاد. علي‌اكبر مرادي و سيدخليل عالي‌نژاد، هركدام با شيوه مختص به خود در يك گروه مي‌نواختند و عالي‌ترين كارهاي تنبور را خلق كردند.» پورناظري رهبر گروه تنبور شمس نيز از سيدخليل به نيكي ياد مي‌كند: « نوازنده چيره‌دستي بود و مثل او كمتر يافت مي‌شود. تكنوازي او در آلبوم «صداي سخن عشق» از ياد نرفتني است.»فرشاد حقيقي اما مهمترين كار تكنوازي عالي‌نژاد را «شكرانه» مي‌داند: «بداهه‌نوازي در آلبوم «شكرانه» بايد به عنوان يكي از قويترين بداهه‌نوازي‌هاي موسيقي ما شناخته شود. كساني كه مي‌خواهند تنبور بزنند بايد با اين كار آشنا شوند.» وي تنبور را متعلق صرف به كرمانشاه نمي‌داند و مي‌گويد: « تنبور متعلق به همه است. مي‌گويند بايد تنبور را فقط در مقام قديمي خودش زد در حالي كه نمي‌شود. اين ساز پنج تا هفت هزار سال قدمت دارد و هر نوازنده چيره دستي چيزي به آن افزوده است كه اين چنين حفظ مانده.»    

 

گروه تنبورنوازان مجذوب كه متشكل از 10 نفر عضو ثابت و 15 نفر دف‌نواز مهمان هستند برنامه خود را با قطعه‌اي تلفيقي از چند مقام تنبور به پايان مي‌رسانند و در ميان تشويق حاضران از سن پايين مي‌آيند. برنامه تمام شده ولي جاي‌جاي نوازندگاني را مي‌شود ديد كه گروه‌گروه حلقه زده‌اند و بر دف و تنبور مي‌زنند و سرهاي خود را به هر سو تكان مي‌دهند. اينجا مراسم سالگرد درگذشت عالي‌نژاد است. مرگي كه هرگز مسبب آن مشخص نشد.    

 

 

گزارش يك قتل

 

«متولد 1362 هستم و در زمان اين اتفاق 18 يا 19 ساله بودم.» سيدحميد عالي‌نژاد پسر استاد عالي‌نژاد اين گونه خود را معرفي مي‌كند او در خانه بوده و پدر در آموزشگاه به قتل رسيده است. فرهاد ذوالنوري درباره مرگ عالي‌نژاد مي‌گويد: «به سوئد رفته بود تا در آنجا آموزش موسيقي بدهد. روز 27 آبان ماه 1380 پليس سوئد جنازه او را سوخته كشف مي‌كند. كالبدشكافي‌ها نشان از اين داشت كه او را با چاقو تكه‌تكه كرده‌اند ولي متاسفانه هيچ وقت قاتل او پيدا نشد.» يكي از حاضرين در مراسم نيز كه حاضر نيست نام خود را بگويد در اين باره مي‌گويد: «من همسايه روبه‌روي آموزشگاه او در شهر گوتنبرگ بودم . عالي‌نژاد ساعت 9 صبح در آموزشگاه شاگرد داشته و بايد به آنجا مي‌رفت. اين گونه كه شواهد نشان مي‌دهد ساعت هشت‌و سي دقيقه صبح كارت اتوبوس خود را زده و به سمت آموزشگاه رفته. 5 دقيقه تا آموزشگاه راه است، بنابراين هشت و سي و پنج دقيقه صبح به آموزشگاه رسيده. روي سقف همه خانه‌ها در سوئد دستگاهي تعبيه شده كه به محض ايجاد احتراق، زنگ خطر آن در اداره پليس و آتش‌نشاني به صدا درمي‌آيد. ساعت 9 صبح زنگ خطر آموزشگاه عالي‌نژاد در اداره پليس زده شده و پليس با جسدي روبه رو مي‌شود كه به گفته خودشان با جسم سنگيني به سرش ضربه زده‌اند و جاي 5 ضربه چاقو نيز در بدن او ديده شده است. بعد جسد را با ماده‌اي عجيب آتش زده‌اند.» رامين كاكاوند نيز از شنيده‌هاي خود مي‌گويد: «روز 27 آبان ماه 1380 به گفته همسايه‌طبقه بالايي، سه نفر مهمان او بودند. دو نفر از آلمان آمده بودند و سومين نفر همكار عالي‌نژاد در سوئد بوده است. البته اين همكار كه خيلي‌ها اعتقاد دارند او هم از مسببين مرگ عالي‌نژاد است حضور خود را در آنجا و در آن ساعت انكار مي‌كند.» عالي‌نژاد در «صحنه» دشمن‌هاي زيادي داشت. به دليل اختلافات عقيدتي با گروهي از اهالي اين شهرستان درگيري دائم داشته است. قباد سالك همسايه او در شهرستان صحنه مي‌گويد: «گروهي كه زير نظر (...) فعاليت مي‌كردند به شدت با عالي‌نژاد بد بودند.سيدخليل هم نمي‌توانست زير بار حرف زور و نادرست برود. يادم مي‌آيد كه سال 68 بود كه حدود دو هزار نفر از آن دسته ،خانه سيدخليل را محاصره كردند و آن را سنگباران كردند. سيدخليل با دو سه نفر در خانه بود و نمي‌توانستند از خود دفاع كنند. براي همين به پشت‌بام رفتند و مدتي آنجا ماندند تا آن عده بروند.» فرهاد ذوالنوري نيز درگيري‌هاي فيزيكي را تائيد وتاكيد مي‌كند: «بله درگيري‌هاي شديدي به وقوع مي‌پيوست.»قباد سالك ادامه مي‌دهد: «يك بار هم در بازار صحنه و يك بار ديگر در گاراژ صحنه درگيري شد.» سالك اما مهمترين اين درگيري‌ها را در اداره برق مي‌داند: «بچه‌ها چون عده‌شان كمتر بود به داخل اداره برق رفتند و آنجا پناه بردند. آن طرفي‌ها هم اداره را محاصره كرده بودند كه ماموران نيروي انتظامي آمدند.» خليل عالي‌نژاد حدود سال‌هاي 74 «صحنه »را ترك مي‌كند و زندگي در تهران را انتخاب مي‌كند. مي‌رود تا به دور از جنجال‌هاي عقيدتي به كار هنري‌اش بپردازد. سال 79 دعوتنامه‌اي از سوئد براي آموزش تار و سه‌تار و تنبور دريافت مي‌كند و به آن كشور مي‌رود تا در 27 آبان ماه، جنازه‌اش يافت شود. ذوالنوري مي‌گويد: «وكيل بين‌المللي گرفته شده و از طرف دولت از خانواده آن مرحوم وكالت گرفته شد تا پيگيري جريان قتل در كشور سوئد انجام شود.»

 

صبح روز 14 آذر ماه 1380 جنازه سيدخليل در مقابل تالار وحدت تشييع شد. محمدرضا درويشي در آن مراسم استاد را چنين توصيف كرد: «كسي سيد را نشناخت. عالي‌نژاد مغني شاهد و خنياگر مهر عشق و فرزانه‌اي در موسيقي بود كه به تنبور، اين سازي كه مي‌رفت سخيف شود، اعتباري روزافزون بخشيد. عالي‌نژاد علاوه بر مقام‌هاي باستاني و حقاني تنبور به رديف دستگاهي ايران احاطه كامل داشت. او توانست در اين سال‌ها مجموعه عظيمي از نغمه‌ها، حكايت‌ها، روياها و مقام‌ها را دريابد، از مجموعه عظيم استادان و پيران توشه برچيند و بسياري از رشته‌هاي به هم ناپيوسته موسيقي، ادبيات، اعتقادات و روياهاي مردم ساكن در جلال پر وهم «اورامان» و زاگرس را به هم پيوند زند و تكه‌هاي جدا افتاده و پرتاب شده به اين سو و آن سو از مقام‌ها و كلام حقاني تنبور را گرد آورد. سيدخليل علاوه بر استادي در نواختن تنبور، دستي بر تار و سه‌تار هم داشت. اما آنچه بيش از همه استاد را محبوب كرده بود شيوه خاص وي همراه با احساسي لطيف بود كه از يك مراقبه روحاني نشات مي‌گرفت و به حق شنونده را تحت تاثير قرار مي‌داد.» سيدخليل رفت، اما ياد و صداي ساز و آواز او هنوز مانده است. سيدخليل رفت اما مهر قلندر او بر سازهايي كه مي‌ساخت هنوز هم نيك مي‌درخشد.
 
                                                                          منبع : روزنامه حیات نو
|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در دوشنبه پنجم آذر 1386  |
 
تمبر پرويز مشكاتيان منتشر مي‌شود

براي اولين بار تمبر شخصي «پرويز مشكاتيان» همزمان با كنسرتش توسط مؤسسه تبليغاتي پيشتاز تبليغ ايده منتشر مي‌شود.
 
 
مدير تبليغات موسسه تبليغاتي پيشتاز تبليغ ايده كه مجري چاپ تمبرهاي شخصي و تبليغاتي با مجوز رسمي از سوي شركت پست جمهوري اسلامي ايران  گفت:از چند سال پيش شركت پست كاري را به نام چاپ تمبرهاي شخصي و تبليغاتي آغاز كرده كه بر اساس آن همه مردم مي‌توانند با مراجعه به شركت‌هاي پست يا مؤسساتي كه طرف قرارداد با پست هستند،با ارائه عكس خود،تمبر شخصي خودشان را چاپ و دريافت نمايند.



«اميرسعيد بورنگ» افزود:از آنجايي كه اين تمبرها بهادار هستند ،قابليت الصاق روي پاكت‌هاي پستي را دارند.



مدير تبليغات موسسه تبليغاتي پيشتاز تبليغ ايده در خصوص انتشار تمبر «پرويز مشكاتيان»بيان داشت:از آنجايي كه بعد از 3 سال استاد مشكاتيان قصد دارند كنسرتي را در تاريخ‌هاي 6 تا 10 آذر در تهران برگزار كنند ما نيز با ارائه پيشنهادي مبني بر انتشار تمبرهاي شخصي ايشان و نيز پذيرفتن اين امر توسط ايشان ،همزمان با اين كنسرت، تمبر شخصي«مشكاتيان»را توسط مؤسسه مان كه يكي از مؤسسات طرف قرارداد با پست است ،منتشر مي‌كنيم.



وي ادامه داد:بر اين اساس 50 شيت كه هر كدام شامل 32 تمبر است به چاپ مي‌رسد كه البته از اين تعداد 16 تمبر با عكس استاد و 16 تمبر نيز با عكس حافظيه شيراز منتشر خواهد شد.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در یکشنبه چهارم آذر 1386  |
 
کنسرت شوالیه در تهران قطعی نیست

کنسرت شهرام ناظری (شوالیه آواز ایران) که قرار بود در نیمه نخست دی ماه در تهران برگزار شود هنوز قطعی نشده است.


آخرین کنسرت بزرگ سال 1386 مربوط به شهرام ناظری شوالیه آواز ایران است که با انجام آن پرونده فعالیت بزرگان موسیقی دراین سال بسته می شود.


از مدت ها قبل به طور غیر رسمی اعلام شده بود که شهرام ناظری در اواخر سال(قبل از ماه محرم) به اجرای برنامه می پردازد اما با توجه به تراکم کنسرت ها و همچنین رخدادهای اخیر در خصوص دریافت جوایز بین المللی، برگزاری این برنامه هنوز به صورت قطعی اعلام نشده است.


با توجه به برنامه های پیشین ناظری که با گروه های مختلفی اجرا شده است پیش بینی گروه همراه با شهرام ناظری برای کنسرت احتمالی دی ماه کمی مشکل به نظر می رسد.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در شنبه سوم آذر 1386  |
 
از تاریخ‌ 30 آبان تا 2 آذر در تالار وحدت : سواران دشت امید به روایت خورشید

گروه خورشید به سرپرستی «مجید درخشانی» آثاری از علیزاده و درخشانی را از تاریخ ‌30 آبان لغایت 2 آذر در تالار وحدت اجرا خواهد‌کرد.


گروه خورشید طی اولین اجرای رسمی سال 86 خود در تهران قطعات «سواران دشت امید» در ماهور و «حصار» در چهارگاه از ساخته‌های کم‌نظیر «حسین علیزاده» را اجرا خواهد‌کرد. این قطعات که در بحبوحه‌ي انقلاب و تحت تاثیر شرایط اجتماعی خاص آن زمان ساخته‌شده‌اند جزو اولین نمونه‌هایی در موسيقي ايراني محسوب می‌شوند که آهنگساز بدون تکیه‌ی اصلی بر شعر سعی در ترسیم فضای انقلابي آن زمان جامعه با موسیقی و انتقال آن به مخاطب نموده‌است. این قطعات برای اولین بار پس از اجرای ضبط شده‌ توسط گروه شیدا، مجدداً با نظارت مستقیم حسین علیزاده و سرپرستی مجید درخشانی که خود نیز در اجرا و ضبط اولیه حضورداشته به اجرا در می‌آیند.

در اجراي نمونه‌ی موجود که توسط «گروه شیدا» در آخرین سال‌های پیش از انقلاب ضبط شده و در مجموعه‌ي چاووش 3 منتشر شده است هنرمندان بزرگی چون «محمدرضا لطفی»، حسين عليزاده، «كامكار»ها، «هادي منتظري»، «عبدالنقي افشارنيا»، مجيد درخشاني و...شركت داشته‌اند.


جالب اين‌كه در آبان ماه سال گذشته نيز «ني‌نوا» اثر استثنايي اين آهنگساز براي اركستر زهي و ني توسط «گروه زهي پارسيان» و با تكنوازي ني «پاشا هنجني» در كاخ نياوران به اجرا درآمد. 

 در این کنسرت كه توسط «انجمن موسيقي ايران» برگزار می‌شود، آثاری از مجید درخشانی در دستگاه نوا نیز اجرا خواهد شدكه تركيبي از قطعات قديمي‌تر و جديد اين آهنگساز است.

گروه سازهای ایرانی خورشید از ابتدای سال 1384 و پس از بازگشت درخشانی به ایران تشکیل شد و در شهريور همان ‌سال اولين اجراي خود را در تالار وحدت، به خوانندگي «عليرضا قرباني» به روي صحنه برد. اين گروه طي زمان کوتاهی از شروع فعالیت خود به‌عنوان یکی از فعال‌ترین و پرکارترین گروه‌های موسیقی ایرانی شناخته شد به طوری‌که تا کنون اجرای برنامه‌های بسیاری در شهرهای مختلف ایران و جهان و انتشار یک آلبوم به نام «فصل باران» را در کارنامه‌ی خود دارد. آخرین اجرای گروه خورشيد به سپتامبر 2007 (شهریور 1386) به مناسبت بزرگداشت مولانا درکنار گروه‌هایی از ترکیه و افغانستان در سالن اصلی یونسکوی شهر پاریس برمی‌گردد و كنسرت آتی گروه به نوعی اولین اجرای آن در شهر تهران طی سال 1386 محسوب می‌شود.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در جمعه دوم آذر 1386  |
 
گروه عارف بليت‌هايش را گيشه‌اي هم مي‌فروشد

بليت‌هاي گروه موسيقي عارف علاوه بر فروش اينترنتي از فردا در 5 مكان به صورت گيشه‌اي هم به فروش مي‌رسد.


به دنبال فروش اينترنتي بليت‌هاي كنسرت گروه عارف كه از 24 آبان در سايت كانون عارف آغاز شده،به درخواست «مشكاتيان»اين بليت‌ها از فردا در خانه موسيقي،كانون موسيقي عارف،آموزشگاه وزيري،آموزشگاه ساعد و آموزشگاه چهارباغ به فروش مي‌رسد تا كساني كه قادر به دسترسي به اينترنت نيستند نيز ‌بتوانند بليت‌هاي اين كنسرت را تهيه نمايند.



بيلت‌ها امروز چاپ و علاقمندان مي‌توانند از فردا در مراكز مزبور بليت‌هاي مورد نظرشان را تهيه نمايند.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در چهارشنبه سی ام آبان 1386  |
 
حسن ناهید : سازبندی عارف متمایز از گذشته است

سازبندی جدید گروه موسیقی "عارف" با توجه به تغییرات اساسی که در ترکیب نوازنده ها صورت گرفته بسیار متفاوت تر از گذشته است.



حسن ناهید نوازنده نی گروه موسیقی "عارف " با بیان این مطلب گفت : جوان گرایی و تغییر و تحولاتی که در ترکیب نوازنده های گروه موسیقی عارف به وجود آمده از جمله ویژگی مثبت در شیوه سازبندی این گروه موسیقی است در واقع گروه موسیقی عارف به سرپرستی آقای مشکاتیان پس از سال ها وقفه بار دیگر متولد شده است.


وی در ادامه خاطرنشان کرد : صدادهی مجموع سازها همراه با نوای سنتور مشکاتیان و آوازحمید نوربخش که از شاگردان استاد شجریان بوده،رنگ و بوی خاصی به مجموع قطعات بخشیده است چراکه معتقدم درسازبندی یک گروه موسیقی اگر نوازنده ها صدادهی سازها را نپسندند مردم نیز نخواهند پذیرفت و خوشبختانه من به عنوان یکی از نوازنده های این گروه موسیقی از صدادهی سازها رضایت دارم و امیدوارم مورد توجه مخاطبان هم قرار گیرد.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در چهارشنبه سی ام آبان 1386  |
 
انتشار تمبر صبا و وزيري در نشست موسيقي ايكوم

تمبر ابوالحسن صبا و علينقي وزيري، دو هنرمند نامي موسيقي ايران، همزمان با نخستين نشست ايكوم در بعد ازظهر 5 آذر در خانه هنرمندان رونمايي خواهد شد.


پيمان سلطاني رئيس كارگروه موسيقي ايكوم درايران ضمن اعلام اين مطلب به همشهري آنلاين گفت:كار گروه موسيقي ايكوم در ايران ساخت چهره هاي گچي از موزيسين‌هاي نامي ايران را آغاز كرده است كه پس از ساخت آنها را در اختيار يكي از موزه هاي ايران قرار خواهد داد.


به گفته سلطاني دراين مراسم كه ساعت 17 تا 20 روز ياد شده در تالار بتهوون خانه هنرمندان برگزار مي‌شود، علاوه بر اجراي موسيقي، سيد محمد بهشتي و محيط طباطبايي هم درباره اين رخداد مهم سخنراني خواهند كرد و خود سلطاني هم درباره اين نهاد نحوه شكل گيري آن درايران سخنراني مي كند.


بزرگداشت دو موسيقي دان برجسته وانتشار يك نشريه به نام چنگي از ديگر برنامه‌هاي اين نشست خواهد بود.


گزارش همشهري آنلاين حاكيست شوراي بين المللي موزه ها يا icom   شصت سال قبل فعاليت خود را در حوزه ميراث بشري وميراث معنوي آغاز كرده است.


مقر اصلي اين نهاد در پاريس است و نهادهاي مدني فراواني را تحت پوشش خود دارد كه از جمله آنها cimcim كميته بين‌المللي موسيقي و كلكسيون آلات موسيقي است.


پيمان سلطاني، آهنگساز و رهبر اركستر ملل كه نمايندگي اين نهاد را درايران برعهده دارد، از سال 1377 فعاليت دوباره خود در ايران را پي گرفته است.

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در سه شنبه بیست و نهم آبان 1386  |
 
سه تار شعاری در فرانسه

مسعود شعاری 8 آذرماه در فستیوال موسیقی "گرونوبل"فرانسه کنسرت می دهد.


مسعود شعاری با اعلام این خبر گفت : کنسرتو سه تار از ساخته های کیاوش صاحب نسق و برخی قطعات که از ساخته های خود من است توسط ارکستر "نیوآنسامبل"پاریس اجرا می شود.


وی درادامه خاطرنشان کرد : به عنوان سولیست سه تار در این ارکسترحضور دارم که مجموع این قطعات با فرم موسیقی دستگاهی اما به شکل مدرن برگزار می شود ضمن اینکه 11 آذرماه همین کنسرت را در آمستردام هلند اجرا می کنیم. 

|+| نوشته شده توسط عبدالمهدی حاجیانی در سه شنبه بیست و نهم آبان 1386  |
 
مستند زندگي امين‌الله رشيدي به زودي آماده مي‌شود

فيلم مستند زندگي و شخصيت "امين‌الله رشيدي" از خوانندگان با سابقه موسيقي سنتي‌ايراني به كارگرداني "مهدي رحماني" در مرحله تدوين قرار دارد و به زودي آماده مي‌شود.


رشيدي روز دوشنبه در اين‌باره گفت:اين فيلم كه به زندگينامه‌ام مي‌پردازد، "عطر گيسو" را دارد.


وي توضيح داد: عطر گيسو عنوان نخستين آلبوم موسيقي‌ام و كتابي باهمين عنوان است كه پيشتر منتشر شد.


رشيدي يادآورشد:مستند عطر گيسو بخشي از روايت زندگي دوران كودكي‌ام در كاشان، مشهد قالي (اردهال) و خانه روستايمان در راوند است.


اين خواننده پيشكسوت ادامه داد: روايت اين فيلم همچنين در خانه‌اي متروكه در كاشان و در "مسجد گذربابا ولي" و نخستين مكتب خانه‌اي كه در آنجا به آموختن پرداختم، مي‌پردازد.


همچنين رحماني در مستند عطرگيسو به‌استادان رشيدي "محمد دبير الصنايع" و "حسن خان نقش پور اراكي" د